Zo verloopt een jaarbeurt bij een ketel in een Utrechtse bovenwoning

Het uitgangspunt

Dit is een voorbeeld dat van begin tot eind is uitgewerkt en doorgerekend, geen verslag van een uitgevoerde klus: het bedrijf is net begonnen. Er zit dus geen bewoner en geen factuur achter deze tekst. De situatie is wel typisch voor de stad. Van de 148.127 Utrechtse woningen is 36 procent grondgebonden, dus twee op de drie adressen zijn gestapeld, en 86,7 procent van de voorraad stamt van voor 2000. Neem een bovenwoning in een opgedeeld pand, twee lagen, zes radiatoren, een toestel van elf jaar in een keukenkast van zestig centimeter diep. Het stadsgemiddelde ligt op 468 kubieke meter gas per woning per jaar, het laagste van de zestien plaatsen, maar dat komt doordat 40,8 procent van de stad op stadsverwarming zit. Wie hier nog wel een ketel heeft, stookt daar ruim boven.

Eerst uitlezen wat het toestel zelf al weet

Voordat er iets losgaat, worden vier gegevens genoteerd: de waterdruk in koude toestand, de ingestelde aanvoertemperatuur, het aantal branduren en het aantal starts uit het geheugen van de ketel. Veel starts op weinig branduren betekent dat het toestel in korte stukjes werkt in plaats van rustig door te stoken, en in een bovenwoning met zes radiatoren komt dat bijna altijd door een te hoog ingesteld maximumvermogen. Ook de foutcodes die nog in het geheugen staan gaan mee, want die vertellen wat er tussen twee beurten door is gebeurd. Die vier getallen bepalen waar de rest van het uur heen gaat.

De kast vrijmaken en het toestel bereikbaar krijgen

Bij dit soort panden begint het praktische werk met ruimte maken. De kastdeur kan vaak maar half open, er staat een droger of een schap voor, en de mantel moet er naar voren af terwijl er dertig centimeter ruimte is. Dat kost tijd, maar het is ook het moment om naar de ventilatieroosters in de kastdeur te kijken. Zitten die dicht of staat de kast tot de nok vol, dan is dat de eerste aanbeveling voor de bewoner, nog voor er iets aan het toestel gebeurt.

Brander en warmtewisselaar los en schoon

De brander komt eruit en gaat na op aanslag langs de randen waar de vlam het metaal raakt. Een ketel in een keukenkast trekt keukenlucht aan, dus in de lamellen van de wisselaar zit hier eerder een vettige film dan het droge stof van een zolderopstelling. Die film isoleert en houdt de warmte in de rookgassen in plaats van in het water. De aanpak is dan doorspoelen tot het spoelwater helder terugkomt, en niet alleen borstelen. De ionisatiepen gaat na op aanslag en op de afstand tot de vlam, want daar begint een groot deel van de storingen die later op vlamverlies lijken.

De sifon legen en de condensafvoer over de hele lengte volgen

De sifon wordt losgenomen, geleegd en doorgespoeld tot het water vrij doorloopt, en het rubbertje eronder gaat mee. Daarna gaat er een liter water doorheen om te horen of dat aan de andere kant ook aankomt. In een bovenwoning loopt de condensafvoer vaak via een gootje of een aftakking op de keukenafvoer naar beneden, en precies daar zit weleens een terugloop. Staat er water in dat stuk, dan duwt het toestel zijn condens niet meer weg en volgt er weken later een storing waarbij niemand de sifon er nog bij haalt.

De verbranding meten en pas daarna bijstellen

Met de rookgasanalyser worden in het meetpunt van de afvoer het koolstofdioxidepercentage, het koolmonoxidegehalte en de rookgastemperatuur vastgelegd, en naast de tabel van het merk gelegd. De meting van voor het reinigen en die van erna gaan allebei op papier, want het verschil tussen die twee laat zien of de beurt iets heeft gedaan. Wijkt het koolmonoxidegehalte af, dan wordt de gasklep nagesteld volgens de opgave van de fabrikant en opnieuw gemeten. Sinds de Gasketelwet van december 2020 mag werk aan gasverbrandingsinstallaties alleen door een bedrijf met een certificaat volgens de CO-regeling; welk bedrijf daarin staat, is voor iedereen na te kijken in het openbare register.

Afsluiten met de druk en de gedeelde schacht

Tot slot wordt de druk op 1,8 bar gezet in koude toestand en wordt gecontroleerd of de bovenste radiator warm wordt; in een woning waar het toestel beneden hangt telt ongeveer 0,1 bar per meter hoogte mee. In een opgedeeld pand hoort daar één vraag bij die in een rijtjeshuis niet speelt: hoeveel toestellen komen op dit afvoerkanaal uit. Loopt de afvoer door een gedeelde schacht, dan wordt dat genoteerd, want bij een volgende vervanging bepaalt dat gegeven of er met de VvE geschakeld moet worden.

Wat dit oplevert

In dit voorbeeld komt het toestel uit op een verbranding binnen de fabriekstabel, met de meetwaarden van voor en na op papier. De starts per branduur liggen na het terugzetten van het maximumvermogen lager, waardoor de ketel langer aaneengesloten draait en minder vaak in- en uitschakelt. De kast is weer geventileerd, de condensafvoer loopt vrij en de druk staat op 1,8 bar. De bewoner heeft daarnaast twee gegevens die volgend jaar iets waard zijn: het meetrapport en de notitie dat de afvoer op een gedeeld kanaal zit.

Doorlooptijd en prijs

Een beurt aan een toestel dat vrij hangt, kost drie kwartier tot een uur. Bij een ketel in een volle keukenkast, met een trap naar boven en een tweede meting na het nastellen, loopt dat op tot ruim een uur, inclusief het opruimen van de keuken achteraf.

Een onderhoudsbeurt kost 95 euro exclusief btw per beurt, inclusief voorrijkosten. Materiaal telt apart en wordt vooraf genoemd; bij een gewone beurt blijft dat beperkt tot een sifonrubber en een pakking. Blijkt tijdens de beurt dat er een onderdeel uit moet, dan gelden de richtprijzen inclusief montage: een sifon 149 tot 194 euro, een ionisatie- of ontstekingspen 154 tot 214 euro, een expansievat vanaf 199 euro. Wie elk jaar onderhoud laat doen, zit met het Basisabonnement op 89 euro per jaar. Alle bedragen zijn exclusief btw.

Dienst

CV-ketel onderhoud

Plaats

Utrecht

Gebiedstype

Utrecht, stad

Status

Uitgewerkt voorbeeld, geen uitgevoerde opdracht