Radiatoren achter een afleverset warm krijgen in Nieuwegein

Het uitgangspunt

Wat hieronder staat is een doorgerekend voorbeeld en geen opgeleverde klus; het bedrijf is net begonnen. Nieuwegein is de plaats waar dit het vaakst speelt: van de 30.773 woningen zit 63 procent op stadsverwarming en is 57,3 procent aardgasvrij, het hoogste aandeel van het hele werkgebied. Het gemiddelde gasverbruik van 365 kubieke meter per woning per jaar is dan ook niet het gevolg van zuinig stoken maar van woningen zonder gasketel. Neem een tussenwoning uit de jaren zeventig met een afleverset in de meterkast, negen radiatoren over drie lagen, en de klacht dat de achterste slaapkamer nooit boven de achttien graden komt terwijl de woonkamer binnen een halfuur te warm wordt. Aan de set zelf wordt niets gedaan: die is van de warmteleverancier.

Eerst vaststellen wat er geleverd wordt

De eerste stap is meten wat er uit de afleverset komt op een koude dag: de aanvoertemperatuur naar de eigen kring en het verschil met de retour. Een warmtenet werkt met een lagere aanvoer dan een cv-ketel die op 80 graden staat, en dat getal is het uitgangspunt voor alle berekeningen die erna komen. Staat de aanvoer bijvoorbeeld op 60 graden, dan moet elke radiator bij die temperatuur zijn kamer kunnen verwarmen, en dat is een ander sommetje dan bij 80. Wat de set levert en wat er in het leveringscontract over staat, wordt bij de leverancier nagevraagd en niet geschat.

De radiatoren opmeten en per kamer narekenen

Van elke radiator worden hoogte, lengte, type en aantal platen genoteerd, en daaruit volgt het vermogen bij de gemeten aanvoertemperatuur. Daarnaast wordt per kamer de warmtebehoefte geschat op basis van bouwjaar, buitenoppervlak en beglazing. Bij dit soort woningen komt er vrijwel altijd uit dat één of twee radiatoren te krap zitten voor hun kamer bij die lage aanvoer, terwijl de rest ruim genoeg is. Dat onderscheid is belangrijk, want een te kleine radiator los je niet op met een instelling.

Kijken wat er onderaan de radiatoren zit

Inregelen kan alleen als er iets in te stellen valt. In een woning uit deze periode zitten onder de radiatoren vaak nog gewone haakse koppelingen zonder inregelmogelijkheid. Dan is de aanpak: inregelbare voetventielen of aansluitsets monteren waar dat nodig is, en de rest laten zitten. Dat materiaal telt apart. Zitten er wel inregelbare ventielen, dan worden ze eerst helemaal dichtgedraaid en daarna het uitgerekende aantal slagen geopend.

Debieten instellen en op retourtemperatuur controleren

Per radiator wordt het uitgerekende debiet in liters per uur ingesteld. Daarna draait de installatie een uur door en wordt met een contactthermometer per radiator de retourtemperatuur gemeten. Het verschil tussen aanvoer en retour hoort overal ongeveer gelijk te zijn. Komt de retour bij de woonkamerradiator bijna net zo warm terug als de aanvoer, dan gaat er te veel water doorheen en wordt die radiator verder dichtgezet ten gunste van de achterste slaapkamer.

De pomp van de eigen kring terugnemen

Zit er achter de afleverset een eigen circulatiepomp, dan staat die in dit soort woningen vaak in de hoogste stand. Zodra de verdeling klopt, kan die stand omlaag. Het water gaat dan langzamer rond, geeft meer warmte af per ronde en komt kouder terug, wat op een warmtenet gunstig is omdat een lagere retourtemperatuur het rendement van de levering verbetert. Elke stap wordt apart nagemeten, want een pomp die te ver terug gaat, laat de verste radiator weer vallen.

Nameten op een koude dag en vastleggen

De echte controle gebeurt op een dag dat het buiten koud is; in de zomer is er geen verschil te meten omdat er geen warmtevraag is. De gemeten standen, de debieten en de retourtemperaturen worden per radiator vastgelegd, zodat bij een volgende wijziging niet opnieuw begonnen hoeft te worden. Bij een woning op een warmtenet hoort daar de notitie bij welke aanvoertemperatuur er op dat moment geleverd werd, want verandert dat, dan verschuiven de standen mee.

Wat dit oplevert

In dit voorbeeld haalt de achterste slaapkamer bij dezelfde thermostaatstand wel zijn temperatuur, doordat de radiator daar het water krijgt dat eerder naar de woonkamer ging. De woonkamer schiet niet meer door en de retourtemperatuur over de hele woning ligt lager, wat achter een afleverset direct zichtbaar is in de warmteafname. De bewoner kan de thermostaat een graad lager zetten omdat de koudste kamer niet langer de rest van het huis meetrekt. Aan de afleverset is niets veranderd, want die valt onder de warmteleverancier.

Doorlooptijd en prijs

Het opmeten en narekenen van negen radiatoren kost een dagdeel. Moeten er voetventielen vervangen worden omdat er niets in te stellen valt, dan loopt dat uit naar een hele dag. De nameting op een koude dag wordt vaak apart ingepland, omdat die alleen zinvol is als er warmtevraag is.

Waterzijdig inregelen begint bij 329 euro exclusief btw per woning, en een woning achter een afleverset valt daar gewoon onder. Wat het bedrag omhoog kan brengen is het aantal radiatoren en de vraag of er inregelbare ventielen zitten; zijn die er niet, dan telt dat materiaal apart. Blijkt er lucht in de kring te zitten, dan hoort ontluchten eerst te gebeuren en dat kost 99 euro exclusief btw per bezoek. Is een radiator werkelijk te krap voor zijn kamer bij de geleverde aanvoertemperatuur, dan begint vervangen bij 154 euro exclusief btw per radiator, exclusief het materiaal. Alle bedragen zijn exclusief btw.

Dienst

Waterzijdig inregelen

Plaats

Nieuwegein

Gebiedstype

Nieuwegein, warmtenet

Status

Uitgewerkt voorbeeld, geen uitgevoerde opdracht