Waarom zakt de waterdruk in uw cv-installatie?

Koud hoort de manometer tussen 1,5 en 2,0 bar aan te wijzen. Zakt hij daaronder, dan stopt een deel van de toestellen uit zichzelf met verwarmen. Bijvullen tot ongeveer 1,8 bar helpt die avond, maar de vraag die ertoe doet is hoe snel het terugkomt. Een gezonde installatie verliest langzaam druk over maanden, door lucht die via de automatische ontluchters ontsnapt en doordat het systeem zich zet. Eén keer per jaar bijvullen, meestal in september, hoort daarbij. Moet u het elke maand doen, dan is bijvullen niet de oplossing maar het symptoom, en zijn er drie oorzaken die het bijna altijd verklaren.

Eerst kijken hoe snel het zakt

Noteer twee dingen: de datum en de stand op een koude installatie. Doe dat drie keer met een week ertussen. Een daling van een tiende bar over enkele maanden is normaal. Een daling van een halve bar binnen een week is dat niet.

Let ook op het verschil tussen koud en warm. Bij een gezonde installatie loopt de druk tijdens het stoken 0,2 tot 0,4 bar op en zakt daarna terug naar waar hij stond. Loopt hij tijdens het stoken hard op, tot tegen de 2,5 bar, en staat hij na afkoelen onder de 1 bar, dan heeft u het antwoord al bijna te pakken.

Dit briefje achter de ketel scheelt bij een bezoek een half uur zoeken. Het verschil tussen een lek en een expansievat zit namelijk niet in de klacht maar in het tempo.

Oorzaak één: het expansievat is zijn voordruk kwijt

Het expansievat vangt de uitzetting van opwarmend water op. Is het membraan doorgelaten of gescheurd, dan kan het water nergens heen, loopt de druk tijdens het stoken te hoog op en blaast de overstort een scheut water het systeem uit. Na afkoelen staat u dan onder de 1 bar, en dat herhaalt zich elke week.

Kijk naar de afvoerleiding van de overstort bij de ketel. Staat daar een vochtplek of zit er kalkaanslag op, dan is er water uit geblazen. Het vat wordt drukloos gemeten met een bandenspanningsmeter op het ventieltje; voor een gewone woning ligt de voordruk rond 1 bar, afgestemd op de hoogte van de installatie.

Een membraan slijt gewoon. Na tien tot vijftien jaar is het op, en bij een ingebouwd vat in een ketel van vijftien jaar is een leeg vat eerder regel dan uitzondering. Vervangen begint bij 199 euro exclusief btw, inclusief het vat en de montage. Komt de overstort daarna niet meer droog, dan gaat die mee voor 194 tot 259 euro.

Oorzaak twee: er lekt ergens water

Een lek herkent u hieraan dat de druk ook zakt als er een week niet gestookt wordt. Bij een leeg expansievat blijft de druk in die week juist stabiel. Twee aflezingen op een koude installatie, met een week stookpauze ertussen, maken dat verschil hard.

De plekken om te kijken zijn bekend: de koppelingen onder de radiatoren, de aansluitingen bij de ketel, de vulslang die is blijven zitten en de doorvoeren waar leidingen een muur in gaan. In de rivierdorpen langs de Vecht en de Lek, met installaties die in stappen zijn uitgebreid, zit een lek vaker in een oude soldeerverbinding bij een aanbouw dan bij het toestel zelf.

Lekt het onder een afgewerkte vloer, dan is het zoeken met een drukproef en soms met een warmtebeeldcamera. Blijf in de tussentijd niet stug bijvullen: elke keer brengt u vers leidingwater met zuurstof en kalk in een systeem dat daar niet tegen kan.

Oorzaak drie: er gaat druk weg bij het ontluchten

Dit is geen defect maar wel de vaakste verklaring voor een daling die op één moment optreedt. Een ontluchtingsronde door een woning met acht radiatoren kost al gauw een paar tienden bar. Wie na het ontluchten vergeet aan te vullen, staat de volgende dag te laag.

Een automatische ontluchter op de ketel die niet meer sluit, doet hetzelfde maar dan doorlopend. En in een appartement speelt de hoogte mee: reken op ongeveer 0,1 bar per meter boven de ketel. Hangt het toestel in een kast bij de voordeur en zit de verste radiator drie meter hoger, dan is 1,3 bar bij de ketel daarboven maar net genoeg.

Wat de plek van uw woning uitmaakt

In de stad Utrecht is 36 procent van de woningen grondgebonden, dus twee op de drie adressen zijn gestapeld. In zo'n woning ligt de installatie in de hoogte en telt elke meter boven het toestel mee in de benodigde druk. Vult u daar af tot 1,5 bar, dan komt de bovenste radiator nauwelijks aan de beurt.

In Bilthoven, Baarn en Driebergen-Rijsenburg ligt het omgekeerd. Daar zit het volume in de lengte: lange leidingen, soms een tweede kring voor een bijgebouw of een souterrain. Zo'n installatie heeft meer waterinhoud en dus een groter expansievat nodig. Is er in de loop der jaren een kring bijgekomen zonder dat het vat is meegegroeid, dan krijgt u de symptomen van een defect vat terwijl het vat zelf niets mankeert. Dan is een groter of een tweede vat het antwoord.

Op stadsverwarming werkt het anders. Daar hoort het bijvullen van uw eigen kring volgens de instructie van de warmteleverancier te gaan en zit er niet altijd een vulpunt bij de afleverset. Ga daar niet zelf aan draaien.

Wat u laat komen en wat het kost

Wilt u dat iemand komt bijvullen en meteen ontlucht, dan is dat 99 euro exclusief btw per bezoek. Bijvullen en ontluchten kosten allebei 99 euro, en samen in één bezoek blijft het bij dat ene bedrag: wie belt om bij te vullen, krijgt het ontluchten in datzelfde bezoek mee.

Blijkt het om een lek of om het expansievat te gaan, dan is het geen bijvulbeurt meer maar storing en reparatie: 149 euro exclusief btw per bezoek, inclusief de rit en het eerste werkuur, daarna 94 euro per uur en buiten kantooruren eenmalig 64 euro spoedtoeslag.

Kort samengevat

• Koud hoort de druk tussen 1,5 en 2,0 bar te staan; vul af tot ongeveer 1,8 bar.
• Het tempo van de daling wijst de oorzaak aan, niet de klacht zelf.
• Zakt de druk ook zonder te stoken, dan lekt er water; blijft hij dan stabiel, kijk dan naar het expansievat.
• Hard oplopen tijdens het stoken plus water bij de overstort betekent een leeg expansievat.
• In een appartement telt ongeveer 0,1 bar extra per meter hoogte boven het toestel.
• Bijvullen en ontluchten kosten 99 euro exclusief btw per bezoek, ook samen in één bezoek.

Blijf niet maandenlang om een oorzaak heen bijvullen. Elke bijvulbeurt brengt vers water met zuurstof en kalk binnen, en dat is precies wat radiatoren van binnen doet dichtslibben. Drie aflezingen op een briefje zijn genoeg om te weten of het om een lek gaat of om een vat, en dan is het gericht zoeken in plaats van eerst een uur meten.