Stadsverwarming: wat is van de leverancier en wat van u?

Zit uw woning op stadsverwarming, dan hangt er geen cv-ketel maar een afleverset: een geisoleerde kast met een aanvoer, een retour, afsluiters, een regelaar en een warmtemeter. Er is geen brander, geen rookgasafvoer en geen verbranding, dus ook geen jaarlijkse beurt in de klassieke zin. Dat raakt hier veel adressen. In Nieuwegein zit 63 procent van de woningen op het net en in de stad Utrecht 40,8 procent. Elders meet CBS het per wijk: Houten Zuid-West 51 procent, Houten Zuid-Oost 28 procent en Culemborg West 20 procent. De vraag die dan telkens terugkomt is waar de grens ligt tussen de leverancier en de bewoner. Hieronder staat die grens, en wat er aan uw kant nog te doen valt.

Wat er in die kast zit

Het net brengt warm water tot aan uw woning. In de afleverset geeft dat water zijn warmte af aan uw eigen kring, via een warmtewisselaar of, bij een doorstroomtoestel, ook aan het tapwater. Het netwater zelf komt uw radiatoren niet in. De meter registreert hoeveel warmte er van het net naar uw installatie is gegaan.

Aan de netzijde zitten de afsluiters, de regelklep, de meter en het plaatje met de instellingen. Dat deel is eigendom van de warmteleverancier en het onderhoud daarvan loopt in de regel ook via hen. Ga daar niet zelf aan draaien, ook niet aan de temperatuurinstelling van de secundaire kring, want dat is meestal verzegeld of vastgelegd in het leveringscontract.

Het net van Utrecht en Nieuwegein is het oudste van Eneco, ontstaan in 1923, en levert aan ongeveer 61.000 gebouwen. Aangesloten gebieden zijn Utrecht Centrum en Oost, Overvecht, Zuilen, Kanaleneiland, Leidsche Rijn, Nieuwegein-Noord en Nieuwegein-Zuid. De warmte komt van de centrales Lage Weide en Merwedekanaal, de BioWarmte Installatie op Lage Weide uit 2019 en een warmtepomp op de rioolwaterzuivering.

Waar de grens precies ligt

Alles voor de aansluitpunten van de set is van de leverancier: de huisaansluitleiding, de meter, de regeling en de set zelf. Alles daarachter is uw installatie: de leidingen door de woning, de radiatoren, de vloerverwarmingsverdeler, de thermostaatkranen, de ontluchters en het vulpunt van uw eigen kring als dat er is.

Met klachten over het kastje, over de meterstand of over een set die lekt, hoort u bij de leverancier. Met een radiator die koud blijft, lucht in de leiding, een vloer die in de ene kamer wel en in de andere niet warm wordt of een verdeling die scheef staat, bent u bij een installateur aan het juiste adres.

Twijfelt u aan welke kant iets zit, kijk dan waar de meter hangt. Wat tussen de aanvoerleiding en die meter zit, is niet van u.

Het verschil dat u in huis merkt

Een net werkt met een lagere aanvoertemperatuur dan een cv-ketel die op 80 graden staat afgesteld. Radiatoren die op hoge temperatuur zijn gedimensioneerd, geven bij die lagere aanvoer minder af. Dat is de reden dat mensen na een netaansluiting klagen dat het langer duurt voordat een kamer op temperatuur is, terwijl er technisch niets kapot is.

Het tweede verschil is de reactie op vraag. Een ketel start en stopt, een afleverset regelt door met een klep. Dat is rustiger, maar het maakt een scheve waterverdeling wel zichtbaarder: waar de ketel het verschil nog wegstookte met een hoge aanvoer, blijft de verste kamer nu gewoon achter.

Lucht gedraagt zich ook anders. In veel netwoningen is er geen vulkraan onder een ketel om even bij te vullen, dus lucht die er eenmaal in zit, blijft er zitten tot iemand er met een plan doorheen loopt.

Welk werk er dan overblijft

Ontluchten van de radiatoren en de vloerverwarmingsgroepen. Dat kost 99 euro exclusief btw per bezoek. Bijvullen van uw eigen kring gebeurt volgens de instructie van uw leverancier, want niet elke set heeft daar een voorziening voor.

Waterzijdig inregelen, vanaf 329 euro exclusief btw per woning. Dit is in netwoningen het meest zinvolle werk dat er is, juist omdat de aanvoertemperatuur lager ligt en er dus minder marge is om een scheve verdeling te maskeren.

En verder alles wat met de afgifte te maken heeft: een radiator die te klein is voor de kamer, een thermostaatkop die niet meer sluit, een vloerverwarmingsverdeler waarvan een doorstroommeter is vastgelopen. Een radiator vervangen begint bij 154 euro exclusief btw per radiator, exclusief materiaal.

Gemengde straten en gemengde gebouwen

In de stad en in Houten woont u geregeld naast iemand met een heel andere installatie. Utrecht zit op 36,8 procent aardgasvrij en Houten op 26,6 procent, maar dat betekent ook dat in dezelfde straat nog gewoon ketels hangen. Advies van een buurman over zijn onderhoudsbeurt slaat dus lang niet altijd op uw situatie.

In gestapelde bouw komt daar de VvE bij. Een collectieve set voor het hele blok, met per woning alleen een warmtemeter, is iets anders dan een set per woning. Bij een collectieve set loopt ook een deel van de binneninstallatie via de vereniging. Kijk dat na in de splitsingsakte voordat u een installateur laat komen voor werk dat niet van u is.

Culemborg en de kleinere netten

Niet elk warmtenet is het grote net van Eneco. Culemborg heeft 20 procent van zijn 13.252 woningen; de stadsverwarming zit in Culemborg West. De rest van de stad stookt gewoon gas, gemiddeld 705 kubieke meter per woning per jaar. Dat betekent dat in dezelfde gemeente twee verhalen naast elkaar bestaan.

Zit u in zo'n netgebied, vraag dan bij de leverancier na welke aanvoertemperatuur er geleverd wordt en wat er in uw contract over onderhoud aan de set staat. Met die twee gegevens kan een installateur uitrekenen wat uw radiatoren bij die temperatuur kunnen, en dat is precies het rekenwerk waar inregelen mee begint.

Kort samengevat

• Op stadsverwarming hangt er een afleverset en geen ketel, dus ketelonderhoud is niet aan de orde.
• De set, de meter en de regeling zijn van de leverancier; alles daarachter is uw installatie.
• Nieuwegein 63 procent en Utrecht 40,8 procent; per wijk gemeten Houten Zuid-West 51 procent, Houten Zuid-Oost 28 procent en Culemborg West 20 procent.
• Het net van Utrecht en Nieuwegein bestaat sinds 1923 en levert aan ongeveer 61.000 gebouwen.
• Een lagere aanvoertemperatuur maakt een scheve waterverdeling meteen zichtbaar.
• Wat overblijft is ontluchten voor 99 euro en inregelen vanaf 329 euro, beide exclusief btw.

Zoek voordat u belt twee dingen op: wie uw warmte levert en of er een set per woning hangt of een collectieve set voor het hele blok. Met die twee antwoorden is in één gesprek duidelijk welk deel van het probleem bij de leverancier ligt en welk deel achter de set, waar wel iets aan te doen valt.