Is onderhoud aan uw cv-ketel verplicht?

Nee. Er is geen wet die een woningeigenaar een jaarlijkse beurt oplegt en er staat geen boete op het overslaan ervan. Toch komt die vraag zelden uit de lucht vallen, want op vier andere plekken staat onderhoud wel als voorwaarde: in de garantiebepalingen van de fabrikant, in de polis van uw verzekering, in het huurcontract als u huurt, en in de afspraken van een VvE als de afvoer door een gedeelde schacht loopt. Daarnaast is er de Gasketelwet, en die wordt vaak verward met een onderhoudsplicht. Die wet gaat niet over u maar over degene die aan het toestel werkt. Hieronder staat per situatie wat er werkelijk van u gevraagd wordt.

Wat de Gasketelwet wel regelt

Sinds december 2020 mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties alleen worden uitgevoerd door een bedrijf met een certificaat volgens de CO-regeling, en moet de monteur aantoonbaar bekwaam zijn. Dat gaat over installeren, onderhouden, ombouwen en over het in bedrijf stellen. Het is een eis aan het bedrijf, niet aan de bewoner.

Voor u telt dat vooral bij het kiezen. Het register van bedrijven met zo'n certificaat is openbaar in te zien, dus u kunt zelf nagaan of degene die u belt aan uw gastoestel mag komen. Doe dat ook wanneer het om een kennis met verstand van zaken gaat, want de regel kent daarvoor geen uitzondering.

Wat niet onder die wet valt, is het werk waar geen gas bij komt kijken: radiatoren, vloerverwarming, ontluchten, bijvullen en het verdelen van het water over de kamers. Dat onderscheid is in deze regio geen detail, want in de stad en in Nieuwegein is dat voor veel adressen het enige werk dat er nog aan de installatie te doen valt.

Wat de fabrikant en de verzekeraar ervan vinden

Vrijwel elke ketelfabrikant koppelt zijn fabrieksgarantie aan periodiek onderhoud. Begeeft een warmtewisselaar of een gasblok het binnen de garantietermijn en kunt u geen onderhoudshistorie laten zien, dan is dat een grond om de aanspraak af te wijzen. Dat staat niet op de doos maar wel in de voorwaarden.

Bij verzekeraars gaat het om schade die uit de installatie voortkomt: lekkage, roetschade, soms brand. In de polisvoorwaarden staat dan een zin over normaal onderhoud aan installaties. Of die zin u ooit raakt, weet u pas op het moment dat het misgaat, en dat is precies het verkeerde moment om het uit te zoeken.

Praktisch gezien is het weinig werk. Twee papieren per jaar, de factuur en het meetrapport, in een mapje of als foto op uw telefoon. Dat is genoeg om later aan te tonen dat er aan het toestel gewerkt is.

Huurt u, dan ligt het bij de verhuurder

In een huurwoning is de verwarming een zaak van de verhuurder. Dat raakt in Utrecht een groot deel van de stad: van de 148.127 woningen is maar 41 procent koop, dus in bijna zes op de tien woningen loopt het onderhoudscontract buiten de bewoner om. Eén telefoontje naar de verhuurder of de beheerder levert de naam op van het bedrijf dat daar rijdt.

Wat u als huurder wel merkt, is de kleine hoek: een druk die zakt, lucht in een radiator, een thermostaat die op een verkeerd programma staat. Daar komt een verhuurder meestal niet voor. Blijft een radiator koud terwijl de rest warm wordt, meld het dan toch, want dan zit het vaker in de installatie dan in uw kamer.

In een appartement en in een VvE

Slechts 36 procent van de Utrechtse woningen is een eengezinswoning, dus twee op de drie adressen in de stad zijn gestapeld. Daarmee komt de grens tussen uw installatie en die van het gebouw vaker in beeld dan in Vleuten, waar 83 procent grondgebonden is. Een eigen ketel in uw woning is van u. Een gedeelde afvoerschacht, het dakvlak en de gevel gaan via de VvE.

In veel splitsingsakten staat dat werkzaamheden aan gemeenschappelijke delen vooraf gemeld moeten worden. Een nieuwe ketel met een andere afvoerdiameter valt daaronder. Regel dat voordat het toestel besteld wordt, niet op de ochtend van de montage.

Hangt het toestel in een keukenkast of een bergkast, kijk dan naar de ventilatieroosters in de deur. Die zitten er niet voor niets. Een kast die tot de nok is volgestouwd is een van de weinige dingen waar u zelf iets aan kunt doen voordat er iemand komt.

Zit u op stadsverwarming, dan vervalt de vraag

In dat geval hangt er geen ketel maar een afleverset en is ketelonderhoud niet aan de orde. Dat raakt hier veel adressen: 40,8 procent in de stad Utrecht, 63 procent in Nieuwegein, 28 tot 51 procent in Houten-Zuid en 20 procent in Culemborg West. Onderhoud aan de set zelf loopt in de regel via de warmteleverancier, en daar hoort u dus ook te zijn met vragen over dat kastje.

Wat blijft, is alles achter de set: radiatoren, vloerverwarming, ontluchten en het verdelen van het water. Dat deel is wel van u, en daar valt in de praktijk meer te winnen dan mensen denken, omdat een warmtenet met een lagere aanvoertemperatuur werkt dan een ketel.

Wat er gebeurt als u het jaren overslaat

Een toestel dat nooit wordt nagekeken gaat niet ineens stuk. Het zakt langzaam weg: een sifon die volloopt, een ionisatiepen die vervuilt, een expansievat dat zijn voordruk verliest zonder dat iemand het opmerkt. Die drie samen verklaren een groot deel van de storingen in oktober en november.

Daar komt de leeftijd van de voorraad bovenop. In Soest is 97,3 procent van de woningen van voor 2000, in Hilversum 94,9 procent en in Breukelen 98 procent. Achter een deel van die voordeuren hangt nog een toestel uit de eerste of tweede generatie hoogrendementsketels. Bij die toestellen is de vraag niet of er iets komt, maar wanneer, en of het onderdeel dan nog leverbaar is.

Kort samengevat

• Voor een particulier bestaat geen wettelijke onderhoudsplicht voor de cv-ketel.
• De Gasketelwet regelt wie er aan een gastoestel mag werken, niet hoe vaak u onderhoud laat doen.
• Het register van bedrijven met zo'n certificaat is openbaar, dus u kunt het zelf nakijken.
• Fabrieksgarantie en polisvoorwaarden vragen vaak wel om onderhoudshistorie; bewaar factuur en meetrapport.
• In Utrecht is 41 procent van de woningen koop, dus voor de rest loopt onderhoud via de verhuurder.
• Op stadsverwarming vervalt ketelonderhoud, maar alles achter de afleverset blijft van u.

De eerlijke samenvatting is deze: niemand kan u ertoe dwingen, maar vrijwel iedereen die later moet uitkeren wil de papieren zien. Twijfelt u of uw toestel het nodig heeft, laat het dan een keer nakijken met een meting erbij. Vallen de waarden goed uit, dan weet u dat u een jaar kunt overslaan zonder te gokken. Vallen ze tegen, dan weet u waarom.